السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )
283
تفسير الميزان ( فارسي )
باره اش فرموده : « أُولئِكَ كَتَبَ فِي قُلُوبِهِمُ الإِيمانَ وَأَيَّدَهُمْ بِرُوحٍ مِنْه » « 1 » ، كه از نظر شرافت در ماهيت و از نظر مرتبت و قوت اثرش شريفتر و قوىتر از روحى است كه در همه انسانهاى زنده است ، به شهادت اينكه در آيه زير كه در معناى آيه سوره مجادله است مىفرمايد : « أَ وَمَنْ كانَ مَيْتاً فَأَحْيَيْناه وَجَعَلْنا لَه نُوراً يَمْشِي بِه فِي النَّاسِ كَمَنْ مَثَلُه فِي الظُّلُماتِ لَيْسَ بِخارِجٍ مِنْها » « 2 » . ملاحظه مىكنيد كه در اين آيه مؤمن را زنده به حياتى داراى نور دانسته ، و كافر را با اينكه جان دارد مرده و فاقد آن نور مىداند ، پس معلوم مىشود مؤمن روحى دارد كه كافر آن را ندارد ، و روح مؤمن اثرى دارد كه در روح كافر نيست . از اينجا معلوم مىشود روح مراتب مختلفى دارد ، يك مرحله از روح آن مرحله اى است كه در گياهان سبز هست ، و اثرش اين است كه گياه و درخت را رشد مىدهد ، و آيات داله بر اينكه زمين مرده بود ، و ما آن را زنده كرديم در باره اين روح سخن مىگويد . مرحله اى ديگر از روح آن روحى است كه به وسيله آن انبيا تاييد مىشوند ، و جمله « وَأَيَّدْناه بِرُوحِ الْقُدُسِ » « 3 » از آن خبر مىدهد ، و سياق آيات دلالت دارد بر اينكه اين روح شريفتر است و مرتبه اى عالىتر از روح انسان دارد . و اما آيه « يُلْقِي الرُّوحَ مِنْ أَمْرِه عَلى مَنْ يَشاءُ مِنْ عِبادِه لِيُنْذِرَ يَوْمَ التَّلاقِ » « 4 » ، و آيه « وَكَذلِكَ أَوْحَيْنا إِلَيْكَ رُوحاً مِنْ أَمْرِنا » « 5 » ، هم مىتواند با روح ايمان تطبيق شود ، و هم با روح القدس . و خدا داناتر است . اين را هم يادآورى كنيم كه ما در تفسير هر يك از اين آيات كريمه مطالبى در باره روح گذرانديم كه به درد اينجا مىخورد .
--> ( 1 ) آنها كسانى هستند كه خدا ايمان را بر صفحه قلوبشان نوشته و با روحى از ناحيه خودش ايشان را تقويت فرموده . سوره مجادله ، آيه 22 . ( 2 ) آيا كسى كه مرده بود ، و ما او را زنده كرديم ، و برايش نورى قرار داديم ، كه با آن در بين مردم راه مىرود ، در مثل ، مثل كسى است كه در ظلمتهاى بسيار قرار گرفته ، و خارج شدن از آن برايش نيست ؟ . سوره انعام ، آيه 122 . ( 3 ) سوره بقره ، آيه 87 . ( 4 ) روح را از عالم امر خود بر هر كس از بندگانش بخواهد القاء مىكند ، تا او مردم را از روز تلاقى بيم دهد . سوره مؤمن ، آيه 15 . ( 5 ) و اين چنين وحى كرديم به سوى تو روحى را از عالم امر خود . سوره شورى ، آيه 52 .